سخن روز : معنی و پیامدهای «کابینه فراجناحی»

دو ماه از برگزاری نمایش انتخابات می‌گذرد و حسن روحانی هنوز هیچ اطلاع قابل توجهی از ترکیب کابینه به‌بیرون درز نداده است. روحانی تنها در اظهاراتی که روز چهار‌شنبه (28تیر) در جلسه هیأت دولت داشت، فاش کرد که در پشت پرده کشمکش شدیدی بر سر ترکیب کابینه وجود دارد. او در این سخنان، به‌طور سربسته‌ به‌گوشه‌یی از فشارهایی که از جهات مختلف بر او وارد می‌شود اشاره نمود و گفت که در مورد ترکیب کابینه با «جناحهای مختلف اصول‌گرا و اصلاح‌طلب و میانه‌رو و اعتدالیون» مشورت کرده و تأکید نمود «دولت دوازدهم هم مانند دولت یازدهم، فراجناحی خواهد بود».

وقتی روحانی از کابینه فراجناحی حرف می‌زند، می‌تواند نشانه آن باشد که مجبور شده بخشی از سهم‌خواهیها را بپذیرد و به‌عوامل فشار سهمی بدهد؛ اما حرف او مبنی بر این‌که کابینه دوازدهم نیز مثل کابینه یازدهم فراجناحی خواهد بود، حرفی دوپهلوست چرا که می‌دانیم در کابینه یازدهم سهمی به‌سپاه که طرف اصلی دعوای سهم‌خواهی است، داده نشده بود؛ در این صورت این حرف می‌تواند به‌معنی آن باشد که در دولت دوازدهم هم‌چنان سهمی از کابینه به‌سپاه داده نخواهد شد؛ اما چه بسا این حرف برای کاهش حساسیت نیروهای باند خودش باشد؛ چرا که با توجه به‌شرایط بعد از انتخابات و فشارهای خامنه‌ای و مشخصاً دستگیری برادرش توسط سپاه، بسیار بعید است که روحانی بتواند در برابر فشار فزاینده سپاه ایستادگی کند؛ کما این‌که گرفتن و آزاد کردن سریع حسین فریدون و لحن فروخورده روحانی، آنجاکه با لحن ضعیفی از دستگیری برادر خود به‌عنوان «حاشیه سازی قوه قضاییه» گلایه کرد و گفت: «اکنون وقت حاشیه‌سازی نیست. باید حاشیه‌ها را کنار بگذاریم و به‌فکر وحدت، مردم و آینده مملکت باشیم» می‌تواند علامتی از یک معامله در پشت پرده باشد.

روحانی همچنین به‌طور متناقضی از ضرورت تشکیل یک کابینه یکدست سخن گفت، کابینه‌یی که به‌زعم او برآمده از تفکر 24میلیونی است که گویا در انتخابات به ‌او رأی داده‌اند؛ وی در این رابطه تصریح کرد: «آن تفکر باید در دولت حاکم شود، در استاندارها و فرماندارها، در مدیرکلها، در مسئولیتهای رده بالا باید حاکم باشد... (وگرنه) برای چی ما رأی دادیم؟ برای چی انتخابات کردیم؟» از این سخنان چنین برمی‌آید که روحانی نه تنها در دولت بلکه حتی در همه «مسئولیتهای رده بالا» حتی تا سطح مدیرکل‌ها هم نمی‌خواهد سهمی به‌باندهای دیگر بدهد. اما این اظهارات ضد و نقیض نشانه آن است که جنگ و کشمکش بر سر کابینه بین باندهای مختلف و عمدتاً بین باند روحانی و سپاه پاسداران پایان نیافته و در روزهای آینده تا سرفصل تنفیذ، بارزتر خواهد شد.